Όταν έρχεται αυτή η μοναδική στιγμή όπου τα παιδιά σου φεύγουν από το σπίτι για να γνωρίσουν τον καινούργιο κόσμο του σχολείου ξέρω ότι συνήθως μέσα σου έχεις συναισθήματα ανάμεικτα. Υπάρχει μια αίσθηση ανακούφισης που έχουν φτάσει μέχρι εκεί αλλά και μια αγωνία για τα επόμενα βήματα και το πως θα ανταποκριθούν σε όλα αυτά που θα κληθούν να αντιμετωπίσουν χωρίς να είσαι πλέον δίπλα τους για να τα υποστηρίξεις και να τα προστατεύσεις όπως θα ήθελες την στιγμή που εκτίθενται σε νέες συνθήκες που μπορεί να τα δυσκολεύουν.
Και στ’ αλήθεια είναι κάτι απόλυτα δικαιολογημένο. Τόσο καιρό κουραζόσουν έχοντας τα συνέχεια κοντά σου και περιμένοντας να πάρεις μια ανάσα αφήνοντας τα και αυτά να αποκτήσουν την δική τους ζωή έξω από το σπίτι και τώρα αρχίζουν να βγαίνουν προσωπικές ανασφάλειες σχετικά με την μετέπειτα προσχολική και σχολική τους ζωή καθώς οι συνθήκες εκεί έξω είναι μάλλον λίγο παραπάνω περίπλοκες απ’ όσο θα ήθελες και το ξέρεις από πρώτο χέρι. Χάρη στην επαγγελματική μου ιδιότητα, έχω την τύχη να έχω βιώσει τις πιο ιδανικές συνθήκες που θα μπορούσε να έχει ζητήσει κανείς για την σχολική ζωή του παιδιού του αλλά ταυτόχρονα και τόσες ιδιαίτερες καταστάσεις που με έχουν φέρει αντιμέτωπη ακόμη και με τον ίδιο μου τον εαυτό, τις αξίες μου και όλα όσα νιώθω όταν μπαίνω σε μια σχολική τάξη και αντικρίζω όλα αυτά τα αθώα και πολλά υποσχόμενα μάτια των παιδιών που με κοιτούν περιμένοντας να ακούσουν τι θα τους πω.
Είναι μια μεγάλη αλήθεια λοιπόν πως, όπως συμβαίνει με όλα τα πράγματα στη ζωή, έτσι και στην εκπαίδευση υπάρχουν πολλές ομορφιές, υπάρχουν όμως και ασχήμιες. Υπάρχουν υπέροχες στιγμές αλλά υπάρχουν και στιγμές απογοήτευσης. Υπάρχουν άνθρωποι που αγαπούν αυτό που κάνουν και το κάνουν καλά, υπάρχουν και αυτοί που απλώς το κάνουν ή το κάνουν αναγκαστικά. Το κάθε παιδί λοιπόν πορεύεται μέσα σε αυτές τις σχολικές μικροκοινωνίες και χαράζει τον δικό του δρόμο επηρεάζοντας το περιβάλλον του την ίδια στιγμή που και το ίδιο επηρεάζεται από αυτό. Σε αυτή την μακρά πορεία λοιπόν ενδέχεται να υπάρξουν και εμπόδια ή δυσκολίες προκαλώντας συναισθήματα απογοήτευσης στα παιδιά μας. Συναισθήματα που τα δυσκολεύουν και τα οδηγούν άλλοτε σε ξεσπάματα θυμού και άλλοτε σε στιγμές βαθιάς θλίψης. Κάποια μάλιστα από αυτά μπορεί να εκδηλώσουν άγχος,να παλινδρομήσουν ή και να αποφασίσουν να κλειστούν στον εαυτό τους
Αυτές είναι αντίστοιχα ιδιαίτερα δύσκολες στιγμές και για εμάς που ως μητέρες θέλουμε πάντα να υποστηρίζουμε τα παιδιά μας και να τους προσφέρουμε το καλύτερο δυνατό που μπορούμε. Και εκεί είναι και η στιγμή που προκύπτει το ερώτημα του τι κάνω εγώ ως μητέρα για όλα αυτά τα κακώς κείμενα που προκύπτουν.
Όπως είναι εύλογο δεν μπορούμε παρά να αφουγκραστούμε σε πρώτη φάση το παιδί μας ώστε να καταλάβουμε τι ακριβώς του συμβαίνει. Αυτό φυσικά προϋποθέτει μια ανοιχτή επικοινωνία μαζί του και την απουσία οποιουδήποτε είδους προκατάληψης απέναντι σε πρόσωπα και καταστάσεις. Στην συνέχεια οφείλουμε να έχουμε μια ανοιχτή σχέση με τους ανθρώπους που μοιράζονται χρόνο μαζί του μέσα στα πλαίσια της σχολικής μονάδας. Αυτό όμως και πάλι θέτει ως βασική προϋπόθεση το γεγονός ότι παρά του ότι πάντα έχουμε την δική μας ματιά για τα πράγματα , οφείλουμε τουλάχιστον να δεχόμαστε ότι ο εκπαιδευτικός έχει από την δική του μεριά την δική του πολύτιμη επαγγελματική εμπειρία που εμείς ως μαμάδες στερούμαστε όπως επίσης και την καθαρή εικόνα του σχολικού πλαισίου με ότι δυσκολίες αυτό φέρει. Ας μην ξεχνάμε πως σε κάθε δύσκολη στιγμή του παιδιού μας στα πλαίσια της σχολικής τάξης, παρών είναι ο εκπαιδευτικός και όχι εμείς. Επομένως, η παρεμβατικότητα του γονέα στην σχολική ζωή του παιδιού του δεν είναι καλή λύση όταν αυτή ξεπερνά τα θεμιτά όρια.
Αν όμως υποθέσουμε ότι τα πράγματα στη σχολική ζωή του παιδιού μας είναι αρκετά άσχημα και οι επιλογές μας για την βελτίωση αυτών περιορισμένες τότε τι μας μένει να κάνουμε; Λοιπόν, αγαπημένες και αγχωμένες μου μανούλες, το πρώτο ερώτημα που χρειάζεται να θέσετε στον εαυτό σας είναι το εξής: όσο κι αν έχετε παλέψει και παλεύετε καθημερινά για τα παιδιά σας, όσο κι αν έχετε παλέψει ή παλεύετε για εσάς τις ίδιες, το κοντινό σας περιβάλλον, την επαγγελματική σας ζωή, ή την κοινωνία γύρω σας, υπάρχει ποτέ περίπτωση να νιώσετε αυτό το συναίσθημα ηρεμίας όπου όλα λειτουργούν ομαλά ή ιδανικά ή έτσι όπως τέλοσπαντων θα τα επιθυμούσατε; Είμαι σίγουρη πως δεν θα σας πάρει παραπάνω από ένα δευτερόλεπτο για να απαντήσετε σε αυτή την ερώτηση.
Αυτό είναι λοιπόν πρωτίστως το δικό σας χρέος όταν τα παιδιά σας δεν περνούν καλά στο σχολείο. Να μείνετε κοντά τους ακούγοντας τα κυρίως και δείχνοντας τους ότι τα καταλαβαίνετε αλλά περισσότερο επισημαίνοντας τους πως στη σχολική ζωή,όπως και στην ζωή γενικότερα, δεν υπάρχουν πάντα όλες αυτές οι ιδανικές συνθήκες που μας κάνουν να νιώθουμε καλά. Είμαστε εμείς οι ίδιοι που κάνουμε τις επιλογές που διευκολύνουν την καθημερινότητα μας και η κάθε δυσκολία που αντιμετωπίζουμε είναι για εμάς μια ευκαιρία μάθησης.
Έτσι λοιπόν για τα παιδιά μας ένας εκπαιδευτικός που δεν κάνει την σχολική ζωή ενός παιδιού χαρούμενη, ένας συμμαθητής που του φέρνει εμπόδια ή μια σχολική τάξη που απαρτίζεται από μια ομάδα παιδιών όπου το δικό μας παιδί συναντά δυσκολίες προσαρμογής για πολλούς και διάφορους λόγους, δεν σημαίνει απαραίτητα για εμάς ότι θα πρέπει να λύσουμε το πρόβλημα για το παιδί μας. Ακούμε το πρόβλημα, το βλέπουμε, το επικοινωνούμε, αναζητούμε λύσεις προς βελτίωση ή αντιμετώπιση αλλά κυρίως δημιουργούμε συνθήκες ειρήνης μέσα στην καρδιά του παιδιού με όλα όσα δεν αποδέχεται και καλά κάνει.
Δεν του δημιουργούμε καμία ψευδαίσθηση ότι όλα θα είναι τέλεια κι ότι αν δεν είναι, θα είμαστε πάντα εκεί εμείς για να διορθώσουμε ότι δεν του ταιριάζει. Είμαστε παρούσες αλλά μένουμε στο παρασκήνιο. Τονώνουμε την αυτοπεποίθηση του παιδιού μας, δείχνοντας του πως ανεξάρτητα από τις εξωτερικές συνθήκες που επικρατούν και που κατανοούμε απόλυτα ότι δεν το ικανοποιούν, είμαστε εκεί ώστε να του δώσουμε την αγκαλιά της παρηγοριάς αλλά πάνω απ΄όλα για να του θυμίσουμε πως εκείνο πάντα θα είναι υπεύθυνο για τις επιλογές που λειτουργούν υπέρ του.
Είμαστε εμείς οι ίδιοι που κάνουμε τις επιλογές που διευκολύνουν την καθημερινότητα μας και η κάθε δυσκολία που αντιμετωπίζουμε είναι για εμάς μια ευκαιρία μάθησης.
Για παράδειγμα, μου έρχεται στο μυαλό μια περίοδος όπου ο γιος μου χρειάστηκε να περάσει χρόνο σε μια σχολική τάξη με παραπάνω φασαρία από αυτή που και ο ίδιος άντεχε, και κατ’ επέκταση και ένα αυστηρότερο από το ανεκτό όριο, σχολικό περιβάλλον. Είχαμε συζητήσει για το πρόβλημα αυτό και έτσι γνωρίζοντας τι ακριβώς συνέβαινε, αποφάσισα αυθόρμητα να τον ρώτησω σε ποια ομάδα ανήκει η οικογένεια μας, την ήρεμη ή την ζωηρή. Και όταν ο ίδιος μου απάντησε ότι ανήκε στην ήρεμη, τον ρώτησα αν υπήρχε τέτοια ομάδα στην τάξη του. Μου απάντησε καταφατικά.Μου είπε πως σε αυτή την ήρεμη ομάδα ανήκαν λίγα παιδιά. Κατάλαβε όμως ότι εκείνος ήταν που καλούνταν να επιλέξει το καλύτερο για εκείνον και ότι υπήρχε τρόπος να περάσει καλύτερα την μέρα του. Κανένας δεν θα επέλεγε αυτά που ο ίδιος επιθυμούσε για να νιώθει καλά αλλά ούτε και οι υπόλοιπες συνθήκες θα άλλαζαν σημαντικά καθώς είχα ήδη μια καθόλα διακριτική και ήρεμη κουβέντα με την δασκάλα του και γνώριζα τις συνθήκες και πόσο δύσκολα αυτές θα άλλαζαν. Παρόλα αυτά ξεπέρασα το δίλημμα μου να μην τον αφήσω να πάει ξανά εκεί, σκεπτόμενη όχι τον εαυτό μου κι αυτό που με βάση το συναίσθημα μου, μου έβγαινε να κάνω αλλά με γνώμονα την δική του πρόοδο.
Με αυτό τον τρόπο που μόλις σας περιέγραψα γλυκές μου μανούλες, δεν θα νιώθετε πλέον το ίδιο αγχωμένες καθώς θα ξέρετε ποιος είναι ο δικός σας ρόλος όταν τα πράγματα πάνε στραβά. Κι αυτός δεν είναι άλλος από το να αφήσετε το παιδί σας να εκτεθεί σε κάθε είδους συνθήκες, ευνοϊκές ή μη, έτσι ώστε να μάθει να διαχειρίζεται τις δυσκολίες και να επιλέγει για τον εαυτό του. Αυτό δεν πρέπει να εισπράττεται από εμάς ως αδιαφορία. Μένουμε ενεργά αμέτοχες ορισμένες φορές και αφήνουμε τα παιδιά μας να ζήσουν ελεύθερα ανακαλύπτοντας όλες τις πτυχές της ζωής γιατί αν δεν το κάνουμε όσο είναι ακόμη μικρά, θα το μετανιώσουμε όταν τα δούμε καθώς μεγαλώνουν, να μην μπορούν να σταθούν χωρίς εμάς, κάνοντας τις επιλογές που τους κάνουν να παραμένουν οι εαυτοί τους.
Αγωνιστικούς χαιρετισμούς,
Σε όλες τις ενεργά αμέτοχες φιλενάδες μου